Có bằng đại học tại Việt Nam đã đủ điều kiện xin visa làm việc tại Đức?

Sở hữu bằng đại học tại Việt Nam là một lợi thế quan trọng đối với những người muốn sang Đức làm việc theo diện visa §18B. Tuy nhiên, không ít ứng viên cho rằng chỉ cần có bằng đại học và tìm được doanh nghiệp Đức đồng ý tuyển dụng là đã đủ điều kiện xin visa. Thực tế, bằng cấp và hợp đồng lao động là những yếu tố quan trọng, nhưng hồ sơ vẫn phải đáp ứng các yêu cầu pháp lý liên quan đến giá trị văn bằng, tính chất công việc và điều kiện tuyển dụng.

Dưới đây là hai nhóm điều kiện mà người lao động cần đặc biệt lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ §18B.

1. Bằng đại học Việt Nam cần được đánh giá tương đương với bằng đại học Đức

Theo §18B Luật Cư trú Đức (AufenthG), diện visa này dành cho lao động có trình độ đại học đáp ứng điều kiện theo quy định. Với bằng cấp được cấp tại Việt Nam, ứng viên cần chứng minh văn bằng được công nhận hoặc có giá trị tương đương với bằng đại học của Đức.

Việc kiểm tra và đánh giá bằng đại học thường liên quan đến hai công cụ quan trọng:

• Anabin: Là cơ sở dữ liệu giúp tra cứu tình trạng công nhận của trường đại học và văn bằng nước ngoài tại Đức. Trong đó, trường được xếp hạng H+ cho thấy cơ sở đào tạo được công nhận trong hệ thống đánh giá của Đức. Tuy nhiên, chỉ có kết quả H+ của trường chưa đủ để khẳng định bằng đại học của ứng viên đáp ứng điều kiện xin visa §18B.

• ZAB (Zeugnisbewertung): Là thủ tục đánh giá văn bằng đại học nước ngoài do ZAB thực hiện. Kết quả là văn bản chính thức xác định bằng cấp tương ứng với trình độ nào trong hệ thống giáo dục Đức. Trường hợp thông tin trên Anabin chưa đủ để chứng minh tính tương đương, ứng viên có thể cần thực hiện đánh giá ZAB để hoàn thiện hồ sơ. Thời gian xử lý thông thường khoảng 3 tháng kể từ khi ZAB nhận đủ hồ sơ và phí.

Điều cần lưu ý là trường đại học có H+ không đồng nghĩa mọi bằng cấp do trường đó cấp đều mặc nhiên đáp ứng yêu cầu. Việc kiểm tra phải dựa trên thông tin của cả cơ sở đào tạo và văn bằng cụ thể.

2. Công việc tại Đức phải đáp ứng yêu cầu về trình độ chuyên môn

Một trong những thay đổi đáng chú ý của chính sách nhập cư lao động Đức là người có bằng đại học đáp ứng điều kiện §18B không nhất thiết phải làm công việc liên quan trực tiếp đến chuyên ngành đã học. Quy định này mở rộng cơ hội cho những người đã chuyển hướng nghề nghiệp hoặc tích lũy kinh nghiệm trong lĩnh vực khác sau khi tốt nghiệp.

Tuy nhiên, công việc dự kiến vẫn phải thuộc nhóm “qualifizierte Beschäftigung” – công việc có trình độ chuyên môn. Theo Luật Cư trú Đức, đây là những vị trí đòi hỏi kiến thức và kỹ năng thường được hình thành thông qua đào tạo nghề có trình độ hoặc đào tạo đại học.

Vì vậy, cần đặc biệt lưu ý:

• Tính chất công việc: Vị trí tuyển dụng phải thực sự đòi hỏi trình độ chuyên môn. Những chức danh như trưởng ca, quản lý, chuyên viên hay kỹ thuật viên cần được đánh giá dựa trên nhiệm vụ và yêu cầu thực tế, không chỉ dựa vào tên gọi.

• Công việc giản đơn: Các vị trí chỉ yêu cầu lao động phổ thông hoặc thực hiện nhiệm vụ phụ trợ thường không đáp ứng tiêu chí công việc có trình độ của §18B, ngay cả khi ứng viên sở hữu bằng đại học.

• Tiền lương và điều kiện làm việc: Hợp đồng phải đáp ứng các quy định liên quan. Trong trường hợp cần sự chấp thuận của Cơ quan Lao động Liên bang Đức (BA), điều kiện lao động sẽ được xem xét để bảo đảm không bất lợi hơn so với người lao động trong nước ở vị trí tương đương.

Ngoài hai nhóm điều kiện trên, một số hồ sơ còn có thể phát sinh yêu cầu bổ sung về giấy phép hành nghề, độ tuổi, mức lương hoặc khả năng bảo đảm cuộc sống, tùy trường hợp cụ thể.

Lời khuyên từ NEC: Kiểm tra điều kiện trước khi triển khai hồ sơ

Visa §18B mang lại cơ hội đáng kể cho người có bằng đại học tại Việt Nam, đặc biệt khi quy định hiện hành cho phép tiếp cận cả những công việc không nhất thiết liên quan trực tiếp đến chuyên ngành đã học. Tuy nhiên, sự linh hoạt này không có nghĩa mọi bằng đại học hoặc mọi hợp đồng lao động đều đáp ứng điều kiện xin visa.

Để chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị, ứng viên nên kiểm tra tình trạng bằng cấp trên Anabin hoặc xác định nhu cầu đánh giá ZAB từ sớm, đồng thời tìm hiểu kỹ mô tả công việc và các điều kiện trong hợp đồng lao động. Việc chuẩn bị ngoại ngữ phù hợp với vị trí tuyển dụng cũng sẽ giúp nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và thích nghi sau khi sang Đức.

NEC hỗ trợ ứng viên rà soát bằng cấp, tìm hiểu thủ tục Anabin/ZAB và đánh giá sơ bộ mức độ phù hợp của công việc dự kiến với điều kiện visa §18B. Nếu bạn đã tốt nghiệp đại học tại Việt Nam và đang tìm kiếm cơ hội làm việc tại Đức, hãy liên hệ NEC để được tư vấn lộ trình phù hợp với hồ sơ của mình.