Visa 18A, 18B Có Cần Tiếng Đức Không? Hiểu Đúng Quy Định

Một trong những điểm được nhiều người quan tâm khi tìm hiểu visa lao động diện §18A và §18B là không có yêu cầu pháp lý chung bắt buộc người lao động phải sở hữu chứng chỉ tiếng Đức ở một trình độ cụ thể. Điều này tạo ra sự linh hoạt đáng kể, đặc biệt với những người đã có bằng cấp, kinh nghiệm làm việc nhưng chưa có nhiều thời gian học tiếng Đức trước khi tìm kiếm cơ hội việc làm.

Tuy nhiên, “không bắt buộc chứng chỉ tiếng Đức” và “không cần tiếng Đức” là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau. Nếu chỉ nhìn vào điều kiện xin visa, người lao động rất dễ bỏ qua một yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tìm việc, thích nghi với môi trường mới và xây dựng cuộc sống lâu dài tại Đức.

Không bắt buộc trong quy định không có nghĩa doanh nghiệp không cần

Đối với visa lao động dành cho người có trình độ chuyên môn, pháp luật Đức không đặt ra một mức tiếng Đức chung như A2, B1 hay B2 áp dụng cho tất cả ứng viên. Điều này cũng dễ hiểu bởi yêu cầu ngôn ngữ của mỗi công việc rất khác nhau. Một kỹ sư làm việc trong doanh nghiệp quốc tế sử dụng tiếng Anh có thể ở trong hoàn cảnh hoàn toàn khác với một nhân viên thường xuyên phải trao đổi trực tiếp với khách hàng Đức.

Chính vì vậy, khả năng tiếng Đức cần được nhìn từ yêu cầu của công việc và doanh nghiệp cụ thể, thay vì chỉ từ yêu cầu của visa. Có những nhà tuyển dụng chấp nhận ứng viên chưa biết hoặc biết rất ít tiếng Đức, đặc biệt khi ngôn ngữ làm việc chính là tiếng Anh; cũng có những vị trí mà khả năng giao tiếp bằng tiếng Đức gần như là điều kiện cần thiết để người lao động có thể hoàn thành công việc.

Đây cũng là điểm người tìm hiểu §18A, §18B nên lưu ý khi nghe thông tin “đi Đức không cần tiếng”. Có thể bạn chưa cần một chứng chỉ tiếng Đức để đáp ứng điều kiện pháp lý chung của diện visa, nhưng nhà tuyển dụng vẫn cần biết liệu bạn có đủ khả năng giao tiếp và làm việc trong môi trường của họ hay không.

Visa giúp bạn đến Đức, ngôn ngữ giúp bạn thích nghi với cuộc sống tại Đức

Ngay cả khi tìm được một công việc không yêu cầu tiếng Đức, câu chuyện cũng không kết thúc ở nơi làm việc. Người lao động còn phải thuê nhà, mua sắm, sử dụng phương tiện công cộng, làm các thủ tục hành chính, đi khám bệnh và giải quyết rất nhiều vấn đề trong cuộc sống hàng ngày. Trong những tình huống đó, biết tiếng Đức giúp người mới sang chủ động hơn và giảm đáng kể sự phụ thuộc vào người khác.

Tiếng Đức cũng mở rộng phạm vi lựa chọn nghề nghiệp về lâu dài. Khi khả năng ngôn ngữ còn hạn chế, người lao động thường phải ưu tiên những doanh nghiệp hoặc vị trí có thể sử dụng tiếng Anh hoặc ít yêu cầu giao tiếp bằng tiếng Đức. Khi năng lực ngôn ngữ tốt hơn, phạm vi doanh nghiệp và công việc có thể tiếp cận cũng rộng hơn, từ đó tạo thêm cơ hội khi muốn thay đổi công việc hoặc phát triển nghề nghiệp sau này.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý với những trường hợp đi §18A, §18B nhưng công việc tại Đức khác với môi trường mà mình từng làm việc ở Việt Nam. Ngoài kiến thức chuyên môn, người lao động còn phải hiểu hướng dẫn, trao đổi với đồng nghiệp, làm quen với thuật ngữ nghề nghiệp và cách giao tiếp tại nơi làm việc. Một nền tảng tiếng Đức tốt sẽ giúp quá trình thích nghi này thuận lợi hơn đáng kể.

Tiếng Đức còn quan trọng nếu xác định ở lại Đức lâu dài

Với những người coi §18A, §18B là bước đầu của một kế hoạch dài hạn tại Đức, việc học tiếng càng không nên chỉ được xem là yêu cầu phục vụ hồ sơ. Khả năng tiếng Đức còn liên quan đến các điều kiện trong lộ trình cư trú lâu dài.

Theo quy định hiện hành, lao động có trình độ đang giữ giấy phép cư trú theo §18A hoặc §18B có thể đủ điều kiện xin Niederlassungserlaubnis – giấy phép thường trú sau một khoảng thời gian nhất định nếu đồng thời đáp ứng các yêu cầu về thời gian cư trú, đóng bảo hiểm hưu trí, bảo đảm cuộc sống và trình độ tiếng Đức theo quy định. Vì vậy, ngoại ngữ không phải yếu tố duy nhất quyết định thời gian được thường trú, nhưng là một trong những điều kiện quan trọng nếu người lao động xác định xây dựng cuộc sống lâu dài tại Đức.

Nhìn từ góc độ này, việc §18A và §18B không đặt ra một yêu cầu chứng chỉ tiếng Đức chung ngay từ đầu thực sự là một lợi thế: người lao động có thêm sự linh hoạt khi chuẩn bị hồ sơ và tìm kiếm doanh nghiệp phù hợp. Nhưng lợi thế đó không nên trở thành lý do để trì hoãn việc học tiếng.

Thay vì chỉ hỏi “Đi §18A, §18B có bắt buộc phải có chứng chỉ tiếng Đức hay không?”, một câu hỏi thực tế hơn là: “Với công việc và kế hoạch sống tại Đức của mình, tôi cần tiếng Đức ở mức nào?” Khi xác định đúng câu hỏi này, việc học tiếng không còn là một thủ tục để vượt qua hồ sơ, mà trở thành một phần của sự chuẩn bị cho công việc và cuộc sống sau khi sang Đức.

Với NEC, đây cũng là cách phù hợp hơn để nhìn nhận lợi thế “không bắt buộc chứng chỉ tiếng Đức” của §18A và §18B: đó là sự linh hoạt ở điểm xuất phát, không phải lý do để xem nhẹ vai trò của ngôn ngữ trên cả hành trình phía sau.